Wat kun je doen om je herstel zo goed mogelijk te ondersteunen? Met deze 4 stappen help je jouw systeem te resetten en je energie weer terug te krijgen.

1. Leer je eigen systeem begrijpen

Deze eerste stap gaat je helpen bij het onderzoeken waar jij stress door ervaart en hoe jij daarop reageert. Het geeft je kort inzicht in jouw eigen ‘systeem’ (hierover zometeen meer) en leert je wat je moet weten over de verschillende onderdelen ervan, om voortaan bewuster te zijn van je eigen reacties en stressvolle ervaringen. Sla je deze stap over, dan bemoeilijkt het je herstel, omdat je je eerder zal laten leiden door de invloeden vanuit dit systeem zonder dat je er gerichte acties op onderneemt.

Tevens helpt het je, door er meer over te leren en inzichten hierin te krijgen, om in de toekomst niet nog eens in dezelfde situatie terecht te komen. Iets wat ik helaas maar al te vaak om me heen zie gebeuren door gebrek aan kennis.

Oké, nu iets concreter. Wanneer ik het heb over jouw systeem, dan bedoel ik jouw hele belevingswereld, van je fysieke lichaam, tot gedachten, emoties, en alles daarbuiten zoals je omgeving, de mensen waarmee je verbonden bent en zelfs je ervaringen van vroeger. Deze verzameling aan onderling verbonden componenten en processen hebben invloed op hoe jij als persoon functioneert, je gedraagt en vervolgens jouw leven vormgeeft.

Dit lijkt ingewikkeld, maar is een logische samenstelling van invloeden die jou maken tot wie jij bent.

Door je hierin te verdiepen kun je beter de relaties zien tussen dingen die jou stress bezorgen (stressoren) en jouw reactie op die stressoren.

2. Stop met forceren, trekken en duwen

Herstel bestaat voor 80% uit reflecteren op je eigen gedrag. Jouw gedrag, of beter gezegd ‘Jouw reactie op stressvolle gebeurtenissen’, zorgt ervoor dat de stress blijft voortduren of vermindert

De afgelopen tijd heb je waarschijnlijk ontzettend je best gedaan om alle ballen in de lucht te houden, dingen voor elkaar te krijgen, dingen te voorkomen, iets of iemand te ‘redden’, etc. Al dat forceren, duwen en trekken heeft je ontzettend veel energie gekost. Maar het kan zijn dat je dat onbewust nog steeds doet.

Wanneer ik terugkijk op mijn herstelperiode, was ik in het begin erg bezig met alles te willen ‘fixen’. Mijn energie moest terugkomen, want ja, ik was nu niet meer die energieke vriendin voor mijn omgeving en voor mijn partner. Ik ging daardoor extra mijn best doen en net iets vaker wandelen dan goed voor me was. Ik wilde geen lui mens zijn en gunde het mezelf dus niet om te lang op de bank stil te zitten. Ik was bang mijn baan te verliezen, en wilde maar wat graag laten zien dat ik er echt zo weer bovenop zou zijn. Dit deed ik door me beter voor te doen dan dat ik er werkelijk voor stond. Later kwam ik erachter dat ik niet goed bezig was en dat het mede door mijn drang om mijn herstel ‘snel te fixen’ het juist langer duurde voordat ik weer op mijn oude energieniveau was.

Nu je iets meer inzicht hebt in de werking van je eigen gedrag en waarop jij zoal reageert, kun je dan zien wat jou op dit moment nog in beweging probeert te houden? En kijk dan niet alleen naar wat jou letterlijk in beweging houdt, zoals huishoudelijke klusjes die er liggen of de boodschappen die gedaan moeten worden, maar vooral ook bepaalde gedachten of overtuigingen die je aanzetten tot veel nadenken. Druk van binnenuit is namelijk een sluimerende energielek, die bepaalde processen in je lichaam nog steeds in gang houdt, zoals bijvoorbeeld de aanmaak van het stresshormoon cortisol, omdat je nadenkt en je zorgen maakt over je toekomst, je werk of je gezondheid.

In andere termen noemen ze dat ook wel ‘loslaten’, alleen vindt ik dat een te makkelijk advies en heb ik gemerkt dat dit voor veel mensen nog best lastig uit te voeren is.

Vandaar ik je weer even mee terug neem naar het begrijpen van je eigen reacties en de onderliggende reden van die reacties. Als we kijken naar waar angst zich in verschuilt, dan kan dat ik dingen zijn als

  • angst om niet meer de ‘oude’ te worden
  • om niet meer die leuke frisse en energieke partner te zijn
  • geen energieke moeder meer te zijn

3. De verbinding met jezelf herstellen

Iedereen maakt overspannenheid of een burnout anders mee. Dat is logisch want we hebben allemaal zo onze eigen manier waarmee we op stress of spanning reageren. Het is belangrijk dat jij zelf zo veel mogelijk begrijpt waar je tegenaan loopt en wat je nodig hebt om je beter te gaan voelen.

Zodra we merken dat het niet goed met ons gaat, zoeken we al snel de antwoorden buiten onszelf. We gaan zoeken op internet of gaan langs bij een fysiotherapeut wanneer we fysieke pijn voelen. Waar echter de meeste informatie te vinden is wanneer het niet goed met ons gaat, is in onszelf.

Wanneer we te maken hebben met stress of spanning, zorgt ons stresssysteem ervoor dat onze aandacht vooral gericht is op het probleem of de dreiging die er volgens hem is. Deze ligt vaak buiten onszelf, in de omgeving waarin we verkeren, zoals op het werk, in de buurt waar je woont, op school of thuis. Hierdoor wordt de verbinding die we normaal gesproken hebben met onszelf (wanneer we gezond zijn en normaal functioneren), tijdelijk verbroken. Op het moment dat jij in de overlevingsstand staat heb je namelijk geen tijd om te voelen hoe het werkelijk met je gaat. Je bent aan het overleven en al jouw aandacht is nodig om het probleem op te lossen waar je mee te maken hebt.

Ga bij jezelf maar eens na. Heb jij in de afgelopen tijd vaak stilgestaan bij wat je voelde of was je bezig om oplossingen te zoeken voor alle problemen en uitdagingen die er in je omgeving gebeurden?

Je zult merken dat we elke keer weer een verdeling maken tussen deze aspecten van jouw ‘zijn’. Mentaal, fysiek en emotioneel is het belangrijk om de verbinding weer te herstellen. Lange tijd heb je hier waarschijnlijk geen aandacht voor gehad, omdat je aan het overleven was. Je aandacht lag buiten jezelf, bij de dingen die er speelden in je omgeving. Dat is een natuurlijke reactie van jouw stresssysteem. Hierover vertel ik later meer. Eerst check je bij jezelf in om na te gaan hoe het op deze vlakken met je gaat.

4. Blijf in verbinding met je omgeving

Nu je weet dat je systeem, door alle stress en angst, zich het liefst afzondert, maar het hierdoor moeilijker wordt om in een veilige modus te komen, kun je jouw systeem gaan helpen om weer in verbinding en dus in een veilige modus te komen. In plaats van dat je onbewust je af blijft zonderen, zorg je er nu voor dat je heel gedoseerd de verbinding opzoekt met de omgeving.

Tijdens je herstelperiode heb je veel minder noodzaak om eropuit te gaan. Maar die noodzaak ga je, om jezelf te helpen herstellen, zelf creëren.